Practicum: Serie- en parallelschakeling in detail – Klas 3 HAVO

In dit practicum voor 3 havo meet je spanning en stroom in serie- en parallelschakelingen en leid je de bijbehorende rekenregels zelfstandig af.

Leerdoel

Na dit practicum kun je de regels voor spanning en stroom in serie- en parallelschakelingen benoemen, toepassen en verklaren aan de hand van meetresultaten.

Cursusniveau en vakgebied

Niveau: HAVO klas 3 | Vak: Natuurkunde | Onderwerp: Elektriciteit – serie- en parallelschakeling

Benodigdheden

• Spanningsbron (4,5 V of regelbare voeding)
• Twee gloeilampen of LED’s met bekende weerstand
• Ampèremeter en voltmeter (of multimeter)
• Verbindingskabels en schakelaar

Achtergrondinformatie

Serieschakeling: I overal gelijk; U_tot = U₁ + U₂ + … . Parallelschakeling: U over elke tak gelijk aan U_bron; I_tot = I₁ + I₂ + … .

Werkwijze

Deel A – Serieschakeling

1. Sluit twee lampen in serie op de bron. Meet U₁, U₂ en U_tot.
2. Mete I vóór lamp 1, tussen de lampen en na lamp 2.

Deel B – Parallelschakeling

1. Sluit de lampen parallel. Meet U₁, U₂ en U_bron.
2. Meet I₁, I₂ en I_tot vanuit de bron.

Verwerkingsvragen

1. Wat geldt voor spanning en stroom in een serieschakeling?
2. Wat geldt voor spanning en stroom in een parallelschakeling?
3. Waarom is parallelschakeling de standaard in huisinstallaties?

Uitwerking (lampen elk ≈15 Ω, U_bron = 4,5 V)

V1: Serieschakeling: I gelijk overal; U_tot = U₁ + U₂.

V2: Parallelschakeling: U₁ = U₂ = U_bron; I_tot = I₁ + I₂.

V3: Elke verbruiker heeft de volledige netspanning; uitval van één lamp laat de rest branden.

Benodigde laboratoriumapparatuur van Labvakhandel

Labvakhandel levert spanningsbronnen, multimeters en schakelmateriaal voor elektriciteitsexperimenten.

Bekijk het assortiment of neem contact op voor advies.

Meer practicumopdrachten

Ontdek alle practica in de Labvakhandel kennisbank — voor biologie, scheikunde en natuurkunde.