Practicum: Wet van Hooke – de veerconstante bepalen – Klas 3 HAVO

In dit practicum voor 3 havo bepaal je experimenteel de veerconstante van een veer en verifieer je het lineaire verband tussen kracht en uitrekking (wet van Hooke): F = C × u.

Leerdoel

Na dit practicum kun je de veerconstante berekenen, een F-u-grafiek opstellen en het onderscheid uitleggen tussen elastische en plastische vervorming.

Cursusniveau en vakgebied

Niveau: HAVO klas 3 | Vak: Natuurkunde | Onderwerp: Krachten – veerconstante, wet van Hooke

Benodigdheden

Spiraalveer (onbekende veerconstante)
Statief met klem en verenhouder
Gewichten van 50 g, 100 g, 150 g, 200 g en 250 g
Liniaal of meetlint
Millimeterpapier

Achtergrondinformatie

De wet van Hooke beschrijft het verband tussen de trekkracht F en de uitrekking u van een elastische veer: F = C × u, waarbij C de veerconstante is (N/m). De veerconstante geeft aan hoeveel newton nodig is per meter uitrekking. Hoe groter C, hoe stugger de veer.

Werkwijze

Hang de veer aan het statief. Meet de lengte van de onbelaste veer (L₀).
Hang achtereenvolgens 50 g; 100 g; 150 g; 200 g en 250 g aan de veer. Meet telkens L.
Bereken de uitrekking: u = L − L₀. Noteer F = m × g (g = 10 N/kg).
Teken de F-u-grafiek. Bepaal C via de richtingscoëfficiënt.

Meettabel

Massa (g)	F (N)	Uitrekking u (cm)	C = F/u (N/cm)
0	0,0	0,0	—
50	0,5
100	1,0
150	1,5
200	2,0
250	2,5

Verwerkingsvragen

Wat is de veerconstante van jouw veer? Geef de eenheid.
Hoe ziet de F-u-grafiek eruit als de wet van Hooke geldt?
Wat gebeurt er als je de veer overbelast?

Uitwerking (voorbeelddata: L₀ = 12,0 cm)

Massa (g)	F (N)	L (cm)	u (cm)	C (N/cm)
0	0,0	12,0	0,0	—
50	0,5	14,5	2,5	0,20
100	1,0	17,0	5,0	0,20
150	1,5	19,5	7,5	0,20
200	2,0	22,0	10,0	0,20
250	2,5	24,5	12,5	0,20

V1: C = 0,20 N/cm = 20 N/m.

V2: Een rechte lijn door de oorsprong: uitrekking is recht evenredig met de kracht.

V3: Bij overbelasting rekt de veer plastisch uit en geldt de wet van Hooke niet meer; de grafiek buigt af.

Benodigde laboratoriumapparatuur van Labvakhandel

Labvakhandel levert spiraalveren, statieven en gewichtensets voor mechanikaexperimenten.

Bekijk het assortiment of neem contact op voor advies.

Meer practicumopdrachten

Ontdek alle practica in de Labvakhandel kennisbank — voor biologie, scheikunde en natuurkunde.