Practicum: Staande golven op een snaar – Klas 4 HAVO

In dit practicum voor 4 havo onderzoek je staande golven op een trillende snaar, meet je resonantiefrequenties bij meerdere harmonieken en verifieer je v = f × λ.

Leerdoel

Na dit practicum kun je knopen en buiken aanwijzen, golflengte berekenen via λ = 2L/n en de voortplantingssnelheid in de snaar bepalen.

Cursusniveau en vakgebied

Niveau: HAVO klas 4 | Vak: Natuurkunde | Domein: B1 Informatieoverdracht / Trillingen en golven

Benodigdheden

Vibrator (snaartriller) op statief, aangedreven door frequentiegenerator
Elastische snaar (≈1,0 m)
Spangewicht
Liniaal en frequentiegenerator (0–200 Hz)

Achtergrondinformatie

Bij de n-de harmonische geldt: L = n × (λ/2), dus λ = 2L/n. Voortplantingssnelheid: v = f × λ. Een knoop is een punt met nul uitwijking; een buik is een punt met maximale uitwijking.

Werkwijze

Span de snaar (L = 0,80 m). Verhoog de frequentie langzaam.
Noteer f₁ (grondtoon: 1 buik), f₂ (2 buiken) en f₃ (3 buiken).
Bereken λ en v voor elke harmonische.

Meettabel (L = 0,80 m)

Harmonische (n)	f (Hz)	λ = 2L/n (m)	v = f×λ (m/s)
1		1,60
2		0,80
3		0,53

Verwerkingsvragen

Bereken λ₁, λ₂ en λ₃ voor L = 0,80 m.
Als f₁ = 45 Hz, bereken dan v.
Wat is een knoop en wat is een buik?

Uitwerking

n	f (Hz)	λ (m)	v (m/s)
1	45	1,60	72
2	90	0,80	72
3	135	0,53	72

V1: λ₁ = 1,60 m; λ₂ = 0,80 m; λ₃ = 0,53 m.

V2: v = 45 × 1,60 = 72 m/s.

V3: Knoop = punt met nul uitwijking (stilstaand). Buik = punt met maximale uitwijking.

Benodigde laboratoriumapparatuur van Labvakhandel

Labvakhandel levert snaartrillers, frequentiegeneratoren en statief-materiaal voor golfexperimenten.

Bekijk het assortiment of neem contact op voor advies.

Meer practicumopdrachten

Ontdek alle practica in de Labvakhandel kennisbank — voor biologie, scheikunde en natuurkunde.