Practicum: Licht – reflectie, breking en kleur – NaSk1 Klas 2 VMBO-T

In dit practicum voor klas 2 VMBO-T onderzoek je hoe licht reflecteert (spiegels) en breekt (glazen halfcilinder), en hoe wit licht via een prisma gesplitst wordt in een kleurenspectrum. Je koppelt aan lenzen, kleurmenging en toepassingen.

Leerdoel

Na dit practicum kun je de wet van reflectie toepassen (invalshoek = reflectiehoek), de breking van licht beschrijven (richting verandert aan het grensvlak), het lichtspectrum benoemen (ROGGBIV), het verschil uitleggen tussen additieve en subtractieve kleurmenging, en de begrippen doorzichtig, doorschijnend en ondoorschijnend gebruiken.

Cursusniveau en vakgebied

Niveau: VMBO-T klas 2 | Vak: NaSk1 | Domein: E Licht en beeld | Reflectie, breking, spectrum, prisma, kleur, invalshoek, ROGGBIV

Benodigdheden

• Laserpointer of lichtbron met smalle bundel
• Glazen halfcilinder (planaire zijde omhoog), papier + gradenboog
• Glazen prisma
• Spiegel (vlakke), wit scherm
• Kleurfilters (rood, groen, blauw) + zaklantaarns of gekleurde leds (optioneel)

Achtergrondinformatie

Wet van reflectie: invalshoek θi = reflectiehoek θr (t.o.v. het loodrecht). Breking: als licht van lucht naar glas gaat, buigt het naar het loodrecht toe (glas is “optisch dichter”). Wit licht = mengsel van alle kleuren van het spectrum. Een prisma splitst wit licht via kleurenafhankelijke breking: ROGGBIV (Rood, Oranje, Geel, Groen, Blauw, Indigo, Violet). Additieve kleurmenging (licht): rood + groen + blauw = wit. Subtractieve kleurmenging (verf): pigmenten absorberen kleuren → mengkleur.

Werkwijze

Proef A – Reflectie aan spiegel

1. Schijn de lichtbundel op de spiegel bij invalshoeken 30°, 45°, 60°. Teken de bundels op papier en meet de reflectiehoek.

Proef B – Breking via halfcilinder

1. Leg de halfcilinder op papier. Schijn de bundel via de vlakke zijde (loodrecht op het grensvlak). Observeer de richting van de bundel die door het glas naar buiten gaat. Teken de brekingshoek bij invalshoeken 20° en 40°.

Proef C – Prisma en kleurenspectrum

1. Schijn een witte lichtbundel op het prisma. Observeer het kleurenspectrum op het scherm. Noteer de volgorde van kleuren.

Observatietabel Proef A

Verwerkingsvragen

1. Een lichtstraal valt met 35° op een spiegel. Hoeveel graden is de reflectiehoek?
2. Verklaar waarom violet licht in een prisma meer gebroken wordt dan rood licht.
3. Een verkeersteken is rood. Verklaar via subtractieve kleurmenging welke kleuren het teken absorbeert en welke het reflecteert.

Uitwerking

V1: Reflectiehoek = invalshoek = 35° (wet van reflectie).

V2: Violet licht heeft een kortere golflengte dan rood licht. Kortere golflengten worden sterker gebroken aan het grensvlak lucht-glas (hogere brekingsindex voor hoge frequenties). Daardoor buigt violet licht meer dan rood licht, wat resulteert in spreiding van het spectrum.

V3: Een rood teken absorbeert alle kleuren van wit licht behalve rood. Het pigment in de rode verf absorbeert groen, blauw, geel, oranje en violet. Alleen de rode golflengte (≈ 620–750 nm) wordt gereflecteerd → het teken lijkt rood.

Benodigde laboratoriumapparatuur van Labvakhandel

Labvakhandel levert opticasets met prisma’s, halfcilinders, laserpointers en kleurfilters voor licht-praktika in het voortgezet onderwijs.

Bekijk het assortiment scheikunde artikelen Bekijk het assortiment natuurkunde artikelen of neem contact op voor advies.

Meer practicumopdrachten

Ontdek alle practica in de Labvakhandel kennisbank — voor biologie, scheikunde en natuurkunde.