Practicum: Populatiedynamica – groeicurven – Biologie Klas 3 VMBO-T

In dit practicum voor klas 3 VMBO-T analyseer je de groei van een gistpopulatie via hemocytometer-tellingen. Je tekent de groeicurve, bepaalt de draagkracht K en bespreekt biotische en abiotische beperkende factoren.

Leerdoel

Na dit practicum kun je exponentiële en logistische groei onderscheiden, een groeicurve tekenen en interpreteren, de draagkracht (K) bepalen, en biotische en abiotische factoren die populatiegroei beinvloeden benoemen.

Cursusniveau en vakgebied

Niveau: VMBO-T klas 3 | Vak: Biologie | Domein: K/3 Leervaardigheden / Ecosysteem | Populatiegroei, exponentieel, logistisch, draagkracht, gistpopulatie, beperkende factor

Benodigdheden

  • Gistcultuur (0,1 g droge gist in 10% suikerbouillon, 25 mL)
  • Hemocytometer (Neubauer-kamer) met dekglaasje
  • Microscoop (400×), druppelpipet
  • Gegeven data over 7 dagen (of zelf meten)

Achtergrondinformatie

Exponentiële groei: ongelimiteerd, rechte lijn op log-schaal. Logistische groei: groei vertraagt als N de draagkracht K nadert. Draagkracht K: maximum populatieomvang die de habitat kan ondersteunen. Beperkende factoren: voedseltekort, afvalproducten (ethanol bij gist), ruimtegebrek. Hemocytometer: speciaal microscoopglaasje met telrooster. Celdichtheid per mL berekend via telroosteroppervlak en -diepte.

Gegeven data

Dag01234567
Cellen (×10⁶/mL)0,51,34,09,818242626

Verwerkingsvragen

  1. Teken de groeicurve (dag op x-as, celdichtheid op y-as). Beschrijf de groeivorm.
  2. Lees de draagkracht K af uit de grafiek.
  3. Noem drie beperkende factoren die ervoor zorgen dat de populatie K bereikt en niet verder groeit.

Uitwerking

V1: De groeicurve heeft een S-vorm (sigmoïdaal): initieel exponentiële groei (dag 0–4, snel stijgend), daarna afvlakking (dag 5–7, plateau). Dit is een logistische groeicurve.

V2: K = de plateau-waarde van de groeicurve = ≈26 × 10⁶ cellen/mL (de stabiele populatieomvang na dag 6 en 7).

V3: (1) Voedseltekort: suiker (energiebron) raakt op → te weinig koolstof. (2) Accumulatie van afvalproducten: ethanol (bijproduct van gisting) stapelt op en is toxisch voor gist bij hoge concentraties. (3) Ruimtegebrek: te weinig ruimte in het cultuurvat verhindert verdere groei (crowding-effect).

Benodigde laboratoriumapparatuur van Labvakhandel

Labvakhandel levert hemocytometers, gistcultuurflesjes en microscoopsets voor populatiedynamica-praktika in het voortgezet biologieonderwijs.

Bekijk het assortiment of neem contact op voor advies.

Meer practicumopdrachten

Ontdek alle practica in de Labvakhandel kennisbank — voor biologie, scheikunde en natuurkunde.

Bestellijst

Uw winkelwagen is leeg.