Practicum: Hormonen – glucosetolerantietest – Biologie Klas 4 VMBO-T

In dit examenpracticum voor klas 4 VMBO-T analyseer je gegevens van een orale glucosetolerantietest (OGTT) van een gezonde persoon en twee diabetespatiënten. Je koppelt aan insuline, glucagon en de homeostase van bloedglucose.

Leerdoel

Na dit practicum kun je een OGTT-curve interpreteren, de rol van insuline en glucagon beschrijven, het principe van negatieve terugkoppeling uitleggen, diabetes type 1 en type 2 onderscheiden, en behandelingsmogelijkheden voor diabetes beschrijven.

Cursusniveau en vakgebied

Niveau: VMBO-T klas 4 (examenjaar) | Vak: Biologie | Domein: K/9 Uitscheiding en hormonen (CE) | Insuline, glucagon, bloedglucose, homeostase, diabetes, OGTT, negatieve terugkoppeling

Benodigdheden

Gegeven OGTT-dataset (bloedglucose vs. tijd voor 3 personen)
Grafiekpapier, liniaal, rekenmachine
Optioneel: glucosemeter en teststrips voor eigen meting

Achtergrondinformatie

OGTT: patiënt drinkt 75 g glucose. Bloedglucose gemeten 0, 30, 60, 90 en 120 min. Normaal: piek <11,1 mmol/L; na 120 min <7,8 mmol/L. Insuline (beta-cellen eilandjes van Langerhans): daalt bloedglucose → lever/spieren nemen glucose op → glycogeensynthese. Glucagon (alfa-cellen): verhoogt bloedglucose → glycogenolyse. Negatieve terugkoppeling: hoog glucose → insuline → glucose daalt → minder insuline.

OGTT-data

Tijd (min)	Gezond (mmol/L)	DM type 1 (mmol/L)	DM type 2 (mmol/L)
0	5,0	12,0	6,5
30	8,2	17,5	10,5
60	9,1	19,0	13,2
90	7,5	18,5	12,0
120	5,8	17,8	10,8

Verwerkingsvragen

Teken de drie OGTT-curven in één grafiek. Beschrijf het verschil tussen de gezonde curve en de twee diabetescurven.
Verklaar waarom DM type 1 al nuchter een sterk verhoogde bloedglucose heeft (12,0 mmol/L).
Verklaar het verschil in nuchterglucose tussen DM type 1 (12,0) en type 2 (6,5).

Uitwerking

V1: Gezonde curve: piekt rond 60 min (≈9 mmol/L) en daalt terug naar ≈5,8 (normaal). DM type 1: begint al hoog (12) en blijft hoog, geen daling. DM type 2: piekt hoog en daalt traag, overschrijdt de norm na 120 min (10,8 > 7,8 mmol/L).

V2: DM type 1 is een auto-immuunziekte waarbij de beta-cellen van de eilandjes van Langerhans vernietigd zijn. Er wordt geen insuline geproduceerd, ook niet in nuchtere toestand. Zonder insuline kan de lever geen glucose opslaan als glycogeen → bloedglucose blijft chronisch hoog.

V3: DM type 1: totale afwezigheid van insuline → leverglucose-afgifte ongecontroleerd → nuchterglucose sterk verhoogd (12 mmol/L). DM type 2: nog enige insulineproductie maar insulineresistentie → insuline werkt minder goed → nuchterglucose licht verhoogd (6,5 mmol/L, net boven normaal ≈5 mmol/L).

Benodigde laboratoriumapparatuur van Labvakhandel

Labvakhandel levert glucosemeters, teststrips en OGTT-simulatiedatasets voor hormonen-praktika in het voortgezet biologieonderwijs.

Bekijk het assortiment of neem contact op voor advies.

Meer practicumopdrachten

Ontdek alle practica in de Labvakhandel kennisbank — voor biologie, scheikunde en natuurkunde.