Practicum: Hormonale regulatie – bloedglucose – Biologie Klas 5 VWO

In dit examenpracticum voor klas 5 vwo analyseer je glucosetolerantiecurven (OGTT) en verklaar je het verloop via insuline en glucagon. Je vergelijkt de respons bij een gezond persoon, iemand met diabetes mellitus type 1 en iemand met type 2.

Leerdoel

Na dit practicum kun je de OGTT-curve interpreteren, insuline en glucagon als antagonistische hormonen beschrijven, negatieve terugkoppeling uitleggen en de pathofysiologie van DM type 1 vs. type 2 vergelijken.

Cursusniveau en vakgebied

Niveau: VWO klas 5 | Vak: Biologie | Domein: O-niveau – hormonale regulatie, homeostase (CE)

Benodigdheden

  • Glucosemeter met teststrips (of gegeven OGTT-datasets)
  • Glucoseoplossing 75 g in 250 mL water
  • Stopwatch en grafiekpapier

Achtergrondinformatie

Na glucoseinname stijgt de bloedglucoseconcentratie. De bètacellen van de eilandjes van Langerhans in de pancreas produceren insuline. Insuline stimuleert glucoseopname door cellen en glycogeensynthese in lever en spieren. Glucagon (alfacellen) stimuleert glycogeenafbraak bij lage glucose. Negatieve terugkoppeling zorgt voor homeostase rond 5 mmol/L.

OGTT-data (bloedglucose in mmol/L)

Tijd (min)NormaalDM type 1DM type 2
05,08,56,5
308,515,011,0
607,516,512,5
905,816,011,0
1205,015,59,5

Verwerkingsvragen

  1. Verklaar waarom de curve van DM type 1 niet terugkeert naar normaal na 120 minuten.
  2. Beschrijf de negatieve terugkoppeling bij normale bloedglucoseregulatie.
  3. Wat is het functionele verschil tussen DM type 1 en type 2?

Uitwerking

V1: Bij DM type 1 zijn de bètacellen vernietigd door een auto-immuunreactie. Zonder insuline nemen cellen geen glucose op en maakt de lever geen glycogeen. De glucose blijft hoog (hyperglykemie).

V2: Hoge bloedglucose → bètacellen produceren insuline → cellen nemen glucose op → bloedglucose daalt → insulineproductie daalt. Dit is negatieve terugkoppeling: het effect drukt de oorzaak terug.

V3: DM type 1: geen insulineproductie (vernietiging bètacellen, auto-immuun). DM type 2: insulineresistentie — cellen reageren niet normaal op insuline ondanks aanwezige productie. Type 2 is reversibeler via leefstijlverandering.

Benodigde laboratoriumapparatuur van Labvakhandel

Labvakhandel levert glucosemeters, teststrips en glucose-oplossingen voor fysiologie-practika in het biologieonderwijs.

Bekijk het assortiment voor biologie of neem contact op voor advies.

Meer practicumopdrachten

Ontdek alle practica in de Labvakhandel kennisbank — voor biologie, scheikunde en natuurkunde.

Bestellijst

Uw winkelwagen is leeg.