Filterpapier lijkt een eenvoudig verbruiksartikel, maar de keuze voor het juiste type bepaalt of een filtratie soepel verloopt en of de analytische uitkomst betrouwbaar is. De twee hoofdparameters zijn het asgehalte — alleen relevant bij gravimetrische analyses waarbij het filter gegloeid wordt — en de poriëngrootte, die zowel de filtratietijd als de deeltjesretentie bepaalt. Wie de basisbegrippen wil opfrissen, vindt een uitgebreide achtergrond in het kennisbankartikel Filterpapier, weegpapier en extractiehulzen in het laboratorium.
Beantwoord de vier vragen in de keuzeboom hieronder om direct het juiste filterpapiertype te vinden voor uw toepassing.
De eerste en meest fundamentele keuze is of de filtratie kwalitatief of kwantitatief van aard is.
Kwalitatief filterpapier wordt gebruikt voor scheidingen en zuiveringen waarbij het doel is een helder filtraat of een gewassen neerslag te verkrijgen, zonder dat de filtermassa of het asgehalte een rol speelt. Het papier heeft een relatief hoog asgehalte (doorgaans 0,06–0,12 % of meer) en is beschikbaar in uiteenlopende poriëngroottes voor grof, medium en fijn filterwerk.
Kwantitatief filterpapier is ontwikkeld voor analyses waarbij het filter zelf meegewogen of gegloeid wordt. Het asgehalte is drastisch verlaagd tijdens de fabricage door uitgebreide chemische behandeling. Afhankelijk van of het filter na filtratie gecalcineerd wordt (gloeien boven ca. 450 °C), kiest u voor een ashoudend (low-ash) of een asvrij (ashless) type.
Standaard filterpapier is geschikt voor filtratie via zwaartekracht door een trechtervouwfilter. Het papier wordt conisch gevouwen en past in een glazen trechter; het filtraat loopt af onder eigen gewicht. Deze methode vraagt geen speciale apparatuur maar is langzamer dan vacuümfiltratie, met name bij fijne of snel-verstoppende neerslagen.
Bij vacuümfiltratie via een Büchner- of nutschtrechter wordt onderdruk aangelegd om het filtraat snel door de filter te zuigen. Standaard filterpapier heeft onvoldoende natte sterkte en scheurt onder de zuigkracht. Gebruik hiervoor uitsluitend geharde filterpapieren (hardened, gehard): deze zijn mechanisch versterkt en behouden hun vorm en sterkte ook bij volledig doorweking en onderdruk. Geharde varianten zijn beschikbaar in zowel kwalitatieve als kwantitatieve (asvrij) uitvoeringen.
De poriëngrootte van filterpapier bepaalt welke deeltjesgrootten worden gereteneerd en hoe snel de filtratie verloopt. Er zijn drie hoofdklassen:
Snel / grove poriën (> 20 µm): voor grove, gelatineuze of snel bezinkende neerslagen. De filtratietijd is kort, maar fijne deeltjes passeren het filter. Typisch gebruikt bij hydroxide-neerslagen, ontzwaveling en voorfiltraties.
Medium / middelporiën (ca. 8–12 µm): het meest universele type, geschikt voor kristallijne en middelgrote neerslagen in routine-analyses en scheidingen. Een goede balans tussen filtratietijd en retentie.
Langzaam / kleine poriën (ca. 2–3 µm): voor fijn-kristallijne, compacte of colloïdale neerslagen die volledige retentie vereisen. De filtratietijd is aanzienlijk langer; vergroot het effectieve filteroppervlak door het filter te plooien of gebruik te maken van vacuüm (geharde variant).
Glasvezelfilters (niet op cellulosebasis) hebben typisch poriëngroottes van 0,7–2,7 µm en worden ingezet voor de bepaling van zwevende stoffen in water (NEN-ISO-methoden) en bij andere toepassingen waar zeer fijne deeltjes volledig moeten worden gereteneerd.
Alleen relevant bij kwantitatieve (gravimetrische) analyses:
Ashoudend (low-ash, ≤ 0,015 %): het asgehalte per filter is typisch minder dan 0,1 mg. Wanneer het filter gewogen maar niet gegloeid wordt, is dit residu verwaarloosbaar bij normale weegnauwkeurigheid. Gebruik voor TSS-bepalingen, sedimentanalyse en gravimetrische neerslagen die niet gecalcineerd worden.
Asvrij (ashless, < 0,007 %): bij gloeien boven 450–550 °C verbrandt de cellulose vrijwel volledig; het resterende asgehalte is minder dan 0,06 mg per filter. Dit type is vereist voor gloeirest-bepalingen, sulfaatneerslagen (BaSO₄), calcium- en magnesiumanalyses en alle normmethoden waarbij het filteras de uitkomst zou vertekenen.
Asvrij gehard (ashless hardened, < 0,006 %): combineert de voordelen van asvrij met hoge natte sterkte voor vacuümtoepassingen via Büchner-trechter. Gebruikt bij kwantitatieve analyses waarbij grote hoeveelheden neerslag snel moeten worden gewassen.
De onderstaande beslisboom geeft in één oogopslag de keuzestructuur weer.
Bewaar filterpapier in droge, stofvrije omstandigheden, bij voorkeur in de originele gesloten verpakking. Vochtige filters kunnen vervormen en scheuren eerder bij het vouwen. Kwantitatief filterpapier is gevoeliger voor vocht dan kwalitatief type; sla het op ver van zuren, oplosmiddeldampen en ammoniakbronnen. Controleer bij kritische gravimetrische analyses altijd of de filterdiameter past bij de gebruikte trechter of Büchner-schaal om randlekkage te voorkomen.
Gebruik voor nauwkeurige gravimetrie bij voorkeur filters uit hetzelfde productielot en weeg minstens twee blinde filters mee per serie om variatie in de filtermassa te schatten.
Labvakhandel.nl levert filterpapier in alle gangbare poriëngroottes en uitvoeringen — kwalitatief, kwantitatief ashoudend, kwantitatief asvrij, kwantitatief asvrij gehard en glasvezelfilters — in ronde en vierkante formaten.
Bekijk het volledige assortiment filterpapier
Disclaimer: De informatie in dit artikel is bedoeld als algemene technische toelichting. Canidae Seal B.V. / Labvakhandel.nl aanvaardt geen aansprakelijkheid voor de toepassing van deze informatie in specifieke analytische, klinische of industriële situaties. Raadpleeg voor uw eigen toepassing altijd de geldende normen, vakliteratuur en de documentatie van fabrikant en apparatuur.
Inloggen
Wachtwoord vergeten
Account aanmaken
Uw winkelwagen is leeg.
