De keuze voor een vacuümpomp hangt af van de gewenste einddruk, de aard van de dampen die de pomp moet verwerken en de mate van chemische bestendigheid die uw toepassing vereist. In het kennisbankartikel over vacuüm in het laboratorium vindt u een uitgebreid overzicht van vacuümtechniek, drukniveaus en systeemcomponenten. Deze keuzewijzer helpt u stap voor stap de juiste pompkeuze te maken voor filtratie, rotatieverdamping, drogen, SPE en aanverwante toepassingen.
De toepassing bepaalt het vereiste drukniveau en daarmee het pomptype. Vacuümfiltratie en solid phase extractie (SPE) vereisen doorgaans een einddruk van 20–100 mbar — een eenvoudige membraanpomp is hiervoor voldoende. Rotatieverdamping en vacuümdestillatie van organische oplosmiddelen vragen om een einddruk van 2–20 mbar; ook hier volstaat een chemisch bestendige membraanvacuümpomp. Vacuümdrogen van hittelabiele producten, Schlenk-werk en vacuümdestillatie van hoogkokende stoffen vereisen een einddruk onder 1 mbar, waarvoor een roterende olievacuümpomp in aanmerking komt.
Het bereikbare eindvacuüm varieert sterk per pomptype. Membraanpompen (olievrij, PTFE-membraan) bereiken doorgaans 2–10 mbar. Tweestaps membraanpompen komen tot circa 1–2 mbar. Roterende olievacuümpompen (rotatieschuifpompen) halen einddrukken van 0,1–1·10⁻³ mbar. Turbomoleculairpompen worden ingezet voor ultrahoog vacuüm onder 10⁻⁴ mbar, maar vallen buiten het gangbare laboratoriumassortiment voor standaard chemische toepassingen.
Olievrije membraanpompen werken droog: er is geen olie in het pomplichaam aanwezig, waardoor verontreiniging van het condensaat wordt voorkomen en onderhoud beperkt blijft. Ze zijn de standaardkeuze voor de meeste laboratoriumtoepassingen. Oliegesmeerde rotatieschuifpompen bereiken diepere einddrukken maar vereisen regelmatige olieverversing en een koude val (kolfval) vóór de inlaat om te voorkomen dat oplosmiddeldampen de olie aantasten. Wanneer olie-contaminerend contact met het product niet acceptabel is — zoals bij zuivere farmaceutische of voedingstoepassingen — is een olievrije uitvoering vereist.
Wanneer corrosieve dampen (zuren, basen, halogeenhoudende oplosmiddelen) de pomp bereiken, is een chemiebestendige uitvoering noodzakelijk. Chemiebestendige membraanpompen zijn voorzien van een PTFE-membraan en PTFE- of fluorbeschermde inwendige onderdelen die bestand zijn tegen de meeste laboratoriumchemicaliën. Standaard membraanpompen (PP of EPDM-membraan) zijn niet geschikt voor geconcentreerde zuren of halogeensolventen.
Eenstaps membraanpompen bereiken einddrukken van circa 10–20 mbar en zijn geschikt voor eenvoudige filtratie en SPE. Tweestaps membraanpompen halen 1–5 mbar en dekken de meeste rotavap-toepassingen. Wanneer het eindvacuüm onder 1 mbar moet liggen, is een oliegesmeerde rotatieschuifpomp of een scrollpomp de aangewezen keuze.
Naast het eindvacuüm bepaalt de zuigsnelheid — uitgedrukt in liter per minuut (l/min) of kubieke meter per uur (m³/h) — hoe snel uw opstelling het gewenste vacuüm bereikt. Voor een enkele filtratieopstelling met een Büchner-trechter volstaat een pompcapaciteit van 1–3 l/min. Werkt u met meerdere trechters tegelijk, een grote vacuümoven of een omvangrijke rotavap-kolf, dan is een hogere capaciteit vereist. Als vuistregel geldt dat de zuigsnelheid minstens gelijk moet zijn aan het systeemvolume (liter) gedeeld door de gewenste aanlooptijd (minuten). Een te kleine pomp haalt het eindvacuüm wel, maar trager dan gewenst; een te grote pomp is overgedimensioneerd en onnodig kostbaar. Controleer de specificaties van het pompmodel op het nominale debiet bij het beoogde eindvacuüm, niet bij atmosferische druk — dat getal ligt doorgaans aanzienlijk lager.
Wanneer de pomp langere tijd in gebruik is — zoals tijdens een rotatieverdampingssessie of een filterreeks — is het geluidsproductieniveau (dB(A)) een praktisch selectiecriterium. Oliegesmeerde rotatieschuifpompen zijn doorgaans luider dan olievrije membraanpompen; moderne membraanpompen van merken als VACUUBRAND of KNF zijn uitgesproken stil en geschikt voor open laboratoriumruimten zonder geluidsafscherming. Raadpleeg het gegevensblad van het beoogde model en vergelijk het opgegeven geluidsvermogen. Wanneer de pomp in een afgesloten pompkast wordt geplaatst, speelt geluid een minder grote rol, maar let dan op voldoende ventilatie om oververhitting te voorkomen. Voor een overzicht van stille uitvoeringen verwijzen wij naar de productpagina pompen en vacuüm.
Een vaste-toerentalpompmet een naaldventiel of drukklep geeft een statisch eindvacuüm. Voor veel toepassingen is dat voldoende, maar bij rotatieverdamping en vacuümdestillatie van vluchtige mengsels kan een te snel dalende druk leiden tot overkoken van het monster (bumping). Regelbare pompen — ook aangeduid als VARIO-pompen — passen hun toerental automatisch aan op de ingestelde doeldruk. De pomp werkt daardoor stiller, spaart energie en beschermt het monster. Voorbeelden zijn de VACUUBRAND PC 3012 VARIO en vergelijkbare KNF LABOPORT-modellen met elektronische drukregelaar. Overweeg een regelbare uitvoering wanneer:
Voor standaard filtratie of eenmalig SPE-werk is een regelbare pomp doorgaans niet kosteneffectief; een eenvoudige membraanpomp met handmatige drukklep volstaat.
Plaats altijd een kolfval (veiligheidsflacon) tussen de vacuümopstelling en de pomp. De kolfval beschermt de pomp tegen vloeistofterugslag en condenserende dampen. Bij oliegesmeerde rotatieschuifpompen is een koude val — gevuld met droogijs/aceton of vloeibare stikstof — vereist wanneer oplosmiddeldampen de olie kunnen bereiken. Controleer vóór ingebruikname of alle verbindingen vacuümdicht zijn: lekkende verbindingen voorkomen dat de pomp het nominale eindvacuüm haalt. Bij chemiebestendige pompen: gebruik uitsluitend de door de fabrikant aanbevolen vloeistoffen voor het reinigen van het pomplichaam.
Bekijk het volledige assortiment vacuümpompen en bijbehorende accessoires op de productpagina pompen en vacuüm.
Disclaimer: De informatie in dit artikel is bedoeld als algemene technische toelichting. Canidae Seal B.V. / Labvakhandel.nl aanvaardt geen aansprakelijkheid voor de toepassing van deze informatie in specifieke analytische, klinische of industriële situaties. Raadpleeg voor uw eigen toepassing altijd de geldende normen, vakliteratuur en de documentatie van fabrikant en apparatuur.
Inloggen
Wachtwoord vergeten
Account aanmaken
Uw winkelwagen is leeg.
