Vacuümpomp keuzewijzer: welk type past bij uw toepassing?

De keuze voor een vacuümpomp hangt af van de gewenste einddruk, de aard van de dampen die de pomp moet verwerken en de mate van chemische bestendigheid die uw toepassing vereist. In het kennisbankartikel over vacuüm in het laboratorium vindt u een uitgebreid overzicht van vacuümtechniek, drukniveaus en systeemcomponenten. Deze keuzewijzer helpt u stap voor stap de juiste pompkeuze te maken voor filtratie, rotatieverdamping, drogen, SPE en aanverwante toepassingen.

De beslissende parameters

Toepassing

De toepassing bepaalt het vereiste drukniveau en daarmee het pomptype. Vacuümfiltratie en solid phase extractie (SPE) vereisen doorgaans een einddruk van 20–100 mbar — een eenvoudige membraanpomp is hiervoor voldoende. Rotatieverdamping en vacuümdestillatie van organische oplosmiddelen vragen om een einddruk van 2–20 mbar; ook hier volstaat een chemisch bestendige membraanvacuümpomp. Vacuümdrogen van hittelabiele producten, Schlenk-werk en vacuümdestillatie van hoogkokende stoffen vereisen een einddruk onder 1 mbar, waarvoor een roterende olievacuümpomp in aanmerking komt.

Eindvacuüm

Het bereikbare eindvacuüm varieert sterk per pomptype. Membraanpompen (olievrij, PTFE-membraan) bereiken doorgaans 2–10 mbar. Tweestaps membraanpompen komen tot circa 1–2 mbar. Roterende olievacuümpompen (rotatieschuifpompen) halen einddrukken van 0,1–1·10⁻³ mbar. Turbomoleculairpompen worden ingezet voor ultrahoog vacuüm onder 10⁻⁴ mbar, maar vallen buiten het gangbare laboratoriumassortiment voor standaard chemische toepassingen.

Olievrij of oliegesmeerd

Olievrije membraanpompen werken droog: er is geen olie in het pomplichaam aanwezig, waardoor verontreiniging van het condensaat wordt voorkomen en onderhoud beperkt blijft. Ze zijn de standaardkeuze voor de meeste laboratoriumtoepassingen. Oliegesmeerde rotatieschuifpompen bereiken diepere einddrukken maar vereisen regelmatige olieverversing en een koude val (kolfval) vóór de inlaat om te voorkomen dat oplosmiddeldampen de olie aantasten. Wanneer olie-contaminerend contact met het product niet acceptabel is — zoals bij zuivere farmaceutische of voedingstoepassingen — is een olievrije uitvoering vereist.

Chemische bestendigheid

Wanneer corrosieve dampen (zuren, basen, halogeenhoudende oplosmiddelen) de pomp bereiken, is een chemiebestendige uitvoering noodzakelijk. Chemiebestendige membraanpompen zijn voorzien van een PTFE-membraan en PTFE- of fluorbeschermde inwendige onderdelen die bestand zijn tegen de meeste laboratoriumchemicaliën. Standaard membraanpompen (PP of EPDM-membraan) zijn niet geschikt voor geconcentreerde zuren of halogeensolventen.

Meerstaps of eenstaps

Eenstaps membraanpompen bereiken einddrukken van circa 10–20 mbar en zijn geschikt voor eenvoudige filtratie en SPE. Tweestaps membraanpompen halen 1–5 mbar en dekken de meeste rotavap-toepassingen. Wanneer het eindvacuüm onder 1 mbar moet liggen, is een oliegesmeerde rotatieschuifpomp of een scrollpomp de aangewezen keuze.

Overzicht vacuümpomptypen

Type Eindvacuüm (mbar) Olievrij Chemisch bestendig Typische toepassing
Membraanpomp (standaard) 10–20 Ja Beperkt (PP/EPDM) Vacuümfiltratie, SPE, eenvoudige destillatie
Chemiebestendige membraanpomp 2–10 Ja Ja (PTFE) Rotavap, vacuümdestillatie, corrosieve oplosmiddelen
Tweestaps membraanpomp 1–5 Ja Ja (PTFE-uitvoering) Rotavap, vacuümdrogen, SPE
Roterende olievacuümpomp (rotatieschuifpomp) 0,1–1·10⁻² Nee Beperkt (vereist koude val) Vacuümdrogen, Schlenk-techniek, BET-analyse
Chemiebestendige roterende olievacuümpomp 0,1–1·10⁻² Nee Ja (gefluoreerde olie) Vacuümdestillatie van corrosieve verbindingen
Scrollpomp 0,1–1·10⁻² Ja Beperkt Analytische instrumentatie, schone omgevingen
Beslisboom vacuümpomp keuzewijzer

Veiligheid en aandachtspunten

Plaats altijd een kolfval (veiligheidsflacon) tussen de vacuümopstelling en de pomp. De kolfval beschermt de pomp tegen vloeistofterugslag en condenserende dampen. Bij oliegesmeerde rotatieschuifpompen is een koude val — gevuld met droogijs/aceton of vloeibare stikstof — vereist wanneer oplosmiddeldampen de olie kunnen bereiken. Controleer vóór ingebruikname of alle verbindingen vacuümdicht zijn: lekkende verbindingen voorkomen dat de pomp het nominale eindvacuüm haalt. Bij chemiebestendige pompen: gebruik uitsluitend de door de fabrikant aanbevolen vloeistoffen voor het reinigen van het pomplichaam.

Bekijk het volledige assortiment vacuümpompen en bijbehorende accessoires op de productpagina pompen en vacuüm.


Disclaimer: De informatie in dit artikel is bedoeld als algemene technische toelichting. Canidae Seal B.V. / Labvakhandel.nl aanvaardt geen aansprakelijkheid voor de toepassing van deze informatie in specifieke analytische, klinische of industriële situaties. Raadpleeg voor uw eigen toepassing altijd de geldende normen, vakliteratuur en de documentatie van fabrikant en apparatuur.

Bestellijst

Uw winkelwagen is leeg.