Centrifugebuis keuzewijzer: PP, PC of glas?

De keuze van een centrifugebuis hangt af van vier factoren: het benodigde volume, het buismateriaal, de maximale centrifugatiesnelheid (uitgedrukt in relatieve centrifugaalkracht, RCF of ×g) en de eis aan steriliteit. Het kennisbankartikel buizen en cilinders voor analyse geeft achtergrondinformatie over de verschillende buistypen en hun eigenschappen. De interactieve keuzewijzer hieronder leidt u in enkele stappen naar de meest passende centrifugebuis voor uw toepassing.

De beslissende parameters

Volume

Het volume van de buis is de eerste beslissingsfactor. Microbuizen van 0,5 ml, 1,5 ml en 2 ml — ook wel microcentrifugebuizen of Eppendorf-formaat buizen genoemd — zijn bedoeld voor kleine volumes in moleculair-biologisch werk: PCR, RNA-isolatie, enzymatische reacties en celbiologie. Conische buizen van 15 ml en 50 ml zijn de standaard voor celkweeklaboratoria, precipitaties van grotere volumes en bufferbereiding. Voor volumes groter dan 50 ml of voor toepassingen waarbij kunststof chemisch ontoereikend is — contact met sterke organische oplosmiddelen, sterke zuren of logen — is glaswerk de aangewezen keuze.

Materiaal

Polypropyleeen (PP) is het meest gebruikte materiaal voor laboratoriumcentrifugebuizen. PP is chemisch resistent tegen de meeste waterige oplossingen, buffersystemen en milde organische verbindingen. Het materiaal is autoclaveerbaar en leverbaar als niet-steriel, steriel of gecertificeerd DNase/RNase-vrij. Een beperking van PP is de geringe transparantie: de buiswand is doorgaans enigszins troebel, wat visuele controle van pellets of lagen bemoeilijkt.

Polycarbonaat (PC) biedt volledige transparantie, waardoor directe inspectie van pellets, lagen of celkweekmedia mogelijk is. PC kan doorgaans hogere g-krachten weerstaan dan standaard PP-buizen — de exacte waarde is productspecifiek en staat vermeld op het datasheet. Een belangrijk nadeel: PC is niet autoclaveerbaar en is gevoelig voor aceton, geconcentreerde zuren en sommige halogeen-oplosmiddelen. Controleer de chemische compatibiliteit altijd vóór gebruik.

Glas borosilicaat type I (conform ISO 4802) is chemisch inert voor de meeste laboratoriumchemicaliën, hittebestendig en autoclaveerbaar. Het wordt toegepast wanneer kunststof onvoldoende chemisch bestand is — bij organische oplosmiddelen, hoge temperaturen of langdurig contact met agressieve media. Glas AR (alkalibestendig glas) is een specifieke glassoort met verhoogde bestendigheid tegen sterke basen en hoge pH (boven pH 12), waarbij standaard borosilicaatglas langzaam wordt aangetast.

Maximale g-kracht (RCF)

Elke centrifugebuis heeft een fabrieksmatig vastgestelde maximale relatieve centrifugaalkracht (RCF). PP-microbuizen zijn doorgaans geschikt voor g-krachten tot circa 15.000–18.000 × g, afhankelijk van wanddikte en fabricage; de exacte waarde staat op het datasheet of is bekend bij de fabrikant van het specifieke product. PP-conische buizen van 15 ml en 50 ml hebben een lagere maximale RCF — raadpleeg hiervoor altijd het productspecifieke technisch datasheet. Voor toepassingen die hogere centrifugatiesnelheden vereisen, zijn PC-buizen of gespecialiseerde ultracentrifuge-tubes de aangewezen keuze. Meer achtergrondinformatie over rotortypen, snelheden en compatibiliteit vindt u in het kennisbankartikel over laboratorium centrifuges. Overschrijding van de opgegeven maximale RCF is gevaarlijk en kan leiden tot buisbreuk tijdens centrifugatie.

Steriel of niet-steriel

Voor celkweek, microbiologische toepassingen en moleculair-biologisch werk met nucleïnezuren — PCR, RNA-isolatie, cDNA-synthese — zijn steriele buizen vereist. Steriele centrifugebuizen zijn doorgaans γ-bestraald (SAL 10⁻⁶) en leverbaar individueel verpakt of in racks. Buizen voor RNA-werk dienen bovendien gecertificeerd vrij te zijn van RNase en DNase. Voor routinechemie, precipitaties en bufferbereiding zijn niet-steriele buizen voldoende en kostenefficiënter.

Overzicht centrifugebuistypen

Type buis	Volume	Max RCF	Transparant	Autoclaveerbaar	Steriel leverbaar	Typisch gebruik
PP microbuis	0,5–2 ml	productspecifiek *	Nee	Ja	Ja	Moleculair werk, enzymatische reacties, celbiologie
PP conische buis	15 ml / 50 ml	productspecifiek *	Nee	Ja	Ja	Celkweek, precipitaties, bufferbereiding
PC conische buis	15 ml / 50 ml	hoger dan PP *	Ja	Nee	Beperkt	Hoge g-kracht, visuele controle pellet of lagen
Glas AR	≥ 10 ml	productspecifiek *	Ja	Ja	Nee	Sterke logen en alkalische media (pH > 12)
Glas borosilicaat type I	≥ 10 ml	productspecifiek *	Ja	Ja	Nee	Agressieve oplosmiddelen, hoge temperatuur, herbruikbaar glaswerk

* De maximale RCF is productspecifiek en verschilt per fabrikant en wanddikte. Raadpleeg altijd het technisch datasheet van de specifieke buis vóór gebruik.

Beslisboom centrifugebuis keuzewijzer: PP, PC of glas AR of borosilicaat?

Veiligheidsaandachtspunten

Controleer vóór gebruik altijd de maximale g-kracht (RCF) op de verpakking of het technisch datasheet van de centrifugebuis. De maximale RCF verschilt per product.
Gebruik nooit een beschadigde, gebarsten of vervormd buisje — scheur- of breukvorming tijdens centrifugatie kan leiden tot een ernstig veiligheidsincident en besmetting van de rotor.
Polycarbonaat (PC) is niet bestand tegen aceton, geconcentreerde zuren en sommige halogeen-oplosmiddelen. Controleer chemische compatibiliteit altijd vóór gebruik.
Glaswerk is breekbaar. Draag bij gebruik van glazen centrifugebuizen altijd oogbescherming en snijbestendige handschoenen. Verwijder glasafval via de daarvoor bestemde glasafvalbak.
Autoclaveer uitsluitend buizen die daarvoor zijn gecertificeerd. PP en borosilicaatglas zijn doorgaans autoclaveerbaar; PC niet. Controleer de maximale autoclaaftemperatuur op de verpakking.
Balanceer de centrifuge-rotor altijd symmetrisch met buizen van gelijk gewicht tegenover elkaar. Onbalans veroorzaakt trillingen, rotorslijtage en — bij ernstige onbalans — veiligheidsrisico's.
Werk bij centrifugatie van infectieus of toxisch materiaal altijd in een certificeerde biosafety cabinet en volg de geldende veiligheidsprotocollen van uw instelling.

Bekijk het assortiment centrifugebuizen →

Disclaimer: De informatie in dit artikel is bedoeld als algemene technische toelichting. Canidae Seal B.V. / Labvakhandel.nl aanvaardt geen aansprakelijkheid voor de toepassing van deze informatie in specifieke analytische, klinische of industriële situaties. Raadpleeg voor uw eigen toepassing altijd de geldende normen, vakliteratuur en de documentatie van fabrikant en apparatuur.