Welke pipet heb ik nodig? Keuzewijzer voor pipetten

De keuze voor een pipet hangt af van het volumebereik dat u wilt overbrengen, de aard van de vloeistof en de frequentie van uw pipeteerwerk. Voor een uitgebreide technische toelichting raadpleegt u het artikel over pipetteren. Kiest u een pipet buiten het juiste volumebereik, dan neemt de nauwkeurigheid sterk af en worden uw resultaten onbetrouwbaar. Deze keuzewijzer leidt u stapsgewijs naar het juiste pipettype voor uw toepassing.

De beslissende parameters

Volumebereik

Het volumebereik is de eerste en meest bepalende parameter. Pipetten zijn geoptimaliseerd voor een bepaald bereik: micropipetten zijn verkrijgbaar van 0,1–2,5 µl tot 1000–5000 µl. Gebruik altijd een pipet waarbij uw gewenste volume tussen 10% en 100% van de maximale capaciteit valt — een 1000 µl pipet is niet geschikt voor het afmeten van 5 µl. Voor volumes boven 1 ml kiest u doorgaans voor een serologische pipet, een répéteur of een volumetrische pipet.

Enkanaals of meerkanaals

Bij routinematig werk met microtitratieplaten (96-well, 384-well) versnelt een meerkanaalspipet (8- of 12-kanaals) uw werkstroom aanzienlijk. In één handeling vult u een volledige rij of kolom. Voor incidentele pipetteertaken of werk met een beperkt aantal samples volstaat een enkanaals uitvoering. Houd rekening met de grootte van het reservoir wanneer u een meerkanaalspipet gebruikt.

Handmatig of elektronisch

Een handmatige pipet is robuust, onderhoudsvriendelijk en geschikt voor de meeste standaardtoepassingen. Een elektronische pipet neemt de zuigkracht over van de duim, wat de belasting bij repetitieve taken sterk vermindert. Elektronische uitvoeringen bieden instelbare pipetteermodi (forward, reverse, mix, aliquot) en zijn programmeerbaar. Bij intensief dagelijks pipeteerwerk is een elektronische pipet vanuit arbo-oogpunt sterk aan te bevelen.

Vloeistofaard: air displacement of positive displacement

De meeste laboratoriumspipetten werken via luchtverplaatsing (air displacement): er zit een luchtkussen tussen de zuiger en de vloeistof. Dit is de standaardmethode voor waterige oplossingen. Bij vloeistoffen met een afwijkende viscositeit, hoge vluchtigheid of agressieve eigenschappen — zoals organische oplosmiddelen, glycerol of radioactief materiaal — biedt een positive displacement pipet meer nauwkeurigheid. Bij deze methode raakt de zuiger de vloeistof direct aan via een ingebouwde wegwerpkamer, waardoor aërosolvorming en carry-over worden voorkomen.

Serologisch of volumetrisch

Serologische pipetten worden gebruikt voor grotere volumes (1–50 ml) in celkweek en media-overbrenging. Ze zijn wegwerp en vereisen een elektrische pipettor. Volumetrische pipetten leveren één exact gecertificeerd volume en worden ingezet bij kalibratiewerk en het aanmaken van standaardoplossingen met hoge nauwkeurigheidseis, conform ISO 648.

Overzicht pipettypen

Type pipet Volumebereik Kanalen Bediening Typische toepassing
Micropipet (enkanaals) 0,1 µl – 1000 µl (per klasse) 1 Handmatig Algemeen moleculair-biologisch werk, PCR-setup, kleuringen
Meerkanaalspipet (handmatig) 0,5 µl – 300 µl (per klasse) 8 / 12 Handmatig Microtitratieplaten, ELISA, screening
Elektronische pipet (enkanaals) 0,5 µl – 10 ml 1 Elektronisch Repetitieve taken, hoge pipetteervolumes, ergonomisch werk
Elektronische meerkanaalspipet 0,5 µl – 1200 µl 8 / 12 Elektronisch High-throughput plaatvulling, celkweek, diagnostiek
Répéteur / repeat-pipettor 1 µl – 5 ml (per syringe) 1 Handmatig/elektronisch Aliquotering van dezelfde vloeistof in meerdere containers
Serologische pipet 1 ml – 50 ml 1 Pipettor (elektrisch) Celkweek, media-overbrenging, volumetrische toevoegingen
Volumetrische pipet Vaste volumes 1–100 ml 1 Handmatig (propipet) Aanmaken standaardoplossingen, kalibratiewerk (hoge precisie)
Positive displacement pipet 0,1 µl – 1000 µl 1 Handmatig Vluchtige, viskeuze of agressieve vloeistoffen; radioactief werk

Beslisboom

Beslisboom: welke pipet heb ik nodig?

Interactieve keuzewijzer

Veiligheid en aandachtspunten

Pipetteer nooit met de mond — gebruik altijd een mechanische of elektronische pipettor. Gebruik bij vluchtige oplosmiddelen, zuren of biologisch materiaal de juiste barrièrefiltertips om contaminage van het pipetmechanisme te voorkomen. Kalibreer uw pipetten regelmatig conform NEN-EN-ISO 8655 — de gangbare kalibratieperiode is jaarlijks bij normaal gebruik en halfjaarlijks bij intensief dagelijks gebruik. Verwijder tips altijd via de ejectieknop, nooit met de hand, om spatrisico te vermijden.

Bekijk het volledige assortiment pipetten of neem contact op voor advies over het meest geschikte pipettype voor uw toepassing.


Disclaimer: De informatie in dit artikel is bedoeld als algemene technische toelichting. Canidae Seal B.V. / Labvakhandel.nl aanvaardt geen aansprakelijkheid voor de toepassing van deze informatie in specifieke analytische, klinische of industriele situaties. Raadpleeg voor uw eigen toepassing altijd de geldende normen, vakliteratuur en de documentatie van fabrikant en apparatuur.

Bestellijst

Uw winkelwagen is leeg.