Een Standard Operating Procedure (SOP) is een gestandaardiseerde werkinstructie die stap voor stap beschrijft hoe een specifieke handeling in het laboratorium wordt uitgevoerd. Elk gecertificeerd laboratorium dat werkt onder ISO 17025, GMP of GLP is verplicht voor elke kritische handeling een actuele, goedgekeurde SOP te hebben. Zonder die documentatie is reproduceerbaarheid niet aantoonbaar en traceerbaarheid bij een audit onmogelijk.
Deze sectie van de kennisbank is opgezet als praktische werkbron voor laboratoriummedewerkers, kwaliteitsfunctionarissen en QA-verantwoordelijken. U vindt hier geen algemene marketingteksten over het belang van documentatie, maar bruikbare uitleg, sjablonen en apparaatspecifieke werkinstructies die u direct als basis kunt gebruiken.
Een uitgebreide uitleg van de definitie en doelstelling van een SOP, de wettelijke verplichtingen onder ISO 17025, GMP en GLP, en het verschil tussen een SOP, een werkinstructie en een protocol. Inclusief toelichting op wanneer een SOP verplicht is en voor welke handelingen.
Lees het artikel over wat een SOP is
Een SOP die niet consequent is opgebouwd, wordt in de praktijk niet gebruikt of leidt bij een audit tot bevindingen. Dit artikel behandelt de verplichte onderdelen van een laboratorium-SOP — van documentnummer en toepassingsgebied tot verantwoordelijkheden, de stap-voor-stap procedure en de revisiehistorie — en legt uit hoe u die onderdelen invult. Inclusief een downloadbaar SOP-sjabloon voor laboratoria.
Lees het artikel over SOP-structuur en opbouw
De meeste zoekopdrachten van labmedewerkers zijn apparaat- of handelingsgericht: zij zoeken niet naar "wat is een SOP" maar naar de werkinstructie voor het apparaat waar zij mee werken. Daarom heeft elke veelgebruikte handeling een eigen artikel, opgebouwd als een volwaardige werkbasis die u kunt aanpassen aan uw labsituatie.
Pipetterfouten zijn een van de meest voorkomende oorzaken van meetonnauwkeurigheid in het laboratorium. Deze SOP behandelt de correcte techniek voor luchtverplaatsingspipetten en positieve-verplaatsingspipetten, de omgang met vluchtige en viskeuze vloeistoffen, kalibratieverplichtingen en het registreren van afwijkingen.
Onjuist gebruik van een autoclaaf leidt tot onvoldoende sterilisatie zonder dat dit zichtbaar is. Deze SOP beschrijft de cyclusselectie per materiaaltype, de belading en positionering, de controle op cyclusparameters (temperatuur, druk, tijd), het gebruik van biologische en chemische indicatoren en de documentatievereisten per cyclus.
Een pH-meter die niet correct gekalibreerd is, geeft meetwaarden af die buiten de werkelijke waarde liggen zonder enige waarschuwing. Deze SOP behandelt de kalibratiefrequentie en -methode (twee- en driepuntskalibratie), de keuze en bewaring van buffersolutions, de controle op elektrodestaat en de registratie van kalibratieresultaten.
Onevenwichtige belading van een centrifuge is een van de meest onderschatte veiligheids- en kwaliteitsrisico's in het lab. Deze SOP beschrijft de balanceringsregels, de selectie van toerental en tijdsduur per toepassing, de controle op rotor en afdichtingen, de veilige omgang met gevaarlijke monsters en de reinigingsprocedure na gebruik.
Analytische balansen vereisen dagelijkse controle en periodieke externe kalibratie om traceerbare weegresultaten te kunnen garanderen. Deze SOP behandelt de dagelijkse functiecontrole met interne of externe ijkgewichten, het tussendoor testen op lineariteit en herhaalbaarheid, de eisen aan de weegomgeving en de registratie conform ISO 8655 en OIML.
Een SOP die gepubliceerd wordt maar daarna niet beheerd wordt, verliest zijn waarde. Dit artikel behandelt versiebeheer en revisiecycli, het goedkeuringsproces (wie tekent, in welke volgorde), de training en aantoonbare ondertekening door medewerkers, en de keuze tussen een digitaal en een papieren SOP-systeem met de voor- en nadelen van beide.
Gebruik de generator hieronder om direct een op maat gemaakte SOP-checklist samen te stellen op basis van uw situatie. De checklist is direct kopieerbaar of afdrukbaar.
Disclaimer: De informatie in dit artikel is bedoeld als algemene technische en regulatoire toelichting. Canidae Seal B.V. / Labvakhandel.nl aanvaardt geen aansprakelijkheid voor de toepassing van deze informatie in specifieke situaties. Raadpleeg voor uw eigen toepassing altijd de geldende wet- en regelgeving, de relevante normen en de uitvoerende autoriteiten of toezichthouders (zoals ECHA, Nederlandse Arbeidsinspectie, ILT of de bevoegde accreditatie-instantie).
Inloggen
Wachtwoord vergeten
Account aanmaken
Uw winkelwagen is leeg.
